Eind november gaat heel Nederland massaal op zoek naar kortingen. Black Friday valt dit jaar op 27 november, gevolgd door Cyber Monday op 30 november, en de eerste 'preview deals' verschijnen vaak al in de laatste week van oktober. Voordat je in de rij staat voor die ene 'historisch lage prijs': onderzoek van de Autoriteit Consument & Markt (ACM) laat zien dat driekwart van de onderzochte webwinkels zich niet aan de regels rond kortingen houdt. Met een paar simpele checks zie je binnen twee minuten of een aanbieding klopt, of dat je gewoon een opgeklopte adviesprijs voorgeschoteld krijgt.
Waarom zoveel kortingen gewoon nep zijn
De Consumentenbond volgt elk jaar de prijzen van honderden producten in de aanloop naar Black Friday. De conclusie van het laatste onderzoek: nog altijd veel winkels gebruiken doorgestreepte adviesprijzen die vrijwel nooit de echte verkoopprijs zijn geweest. Bij Amazon.nl ging het regelmatig om dit soort adviesprijzen, en bij Wehkamp bleek een los bijgeleverd spel tijdens de 'aanbieding' zelfs duurder in de totaalprijs te zitten dan normaal. Een grootschalige Europese controle, waarbij de Europese Commissie samen met nationale toezichthouders 314 webshops doorlichtte, kwam tot een vergelijkbare conclusie: bij 30 procent van die winkels was de gemelde korting misleidend.
Dat is geen incident van één jaar. Het patroon herhaalt zich, en de meeste shoppers checken nooit of een 'van-prijs' wel klopt met de werkelijkheid.
De regel die elke winkel eigenlijk moet volgen
Sinds een paar jaar geldt een Europese regel voor prijsverlagingen: de 'van-prijs' die een winkel toont, moet de laagste prijs zijn die het product de afgelopen 30 dagen daadwerkelijk heeft gekost. Verkocht een jas drie weken geleden voor 80 euro en zet een winkel 'm nu neer als 'van 150 euro, nu 99 euro', dan is dat niet toegestaan: die 150 euro heeft niemand ooit betaald. Toch bleek uit het ACM-onderzoek naar 24 retailers dat driekwart zich hier niet aan hield. Meestal ging het mis bij precies dat ene cijfer: de 'van-prijs' lag veel hoger dan wat het product in de maand ervoor werkelijk kostte.
Zo check je een korting in twee minuten
Je hoeft dit niet op gevoel te beoordelen. Met een paar gratis tools zie je meteen of een prijs klopt.
- Bekijk de prijsgeschiedenis. Sites die prijzen dagelijks bijhouden, laten in één grafiek zien of 'nu 20 procent korting' betekent dat de prijs écht is gedaald, of dat het product gewoon terug is naar het niveau van twee maanden terug.
- Stel een prijsalert in. Twijfel je of je nu moet toeslaan of nog even moet wachten? Zet een gratis prijsalert aan, dan krijg je automatisch een melding zodra het product écht goedkoper wordt. Wil je weten hoe dat precies werkt? Lees ook ons artikel over gratis prijsalerts instellen.
- Vergelijk bij minstens twee andere winkels. Een 'exclusieve' Black Friday deal is zelden echt exclusief. Zoek het product op bij een paar concurrenten voordat je afrekent, scheelt vaak nog een paar tientjes.
- Stapel er cashback op. Blijkt de korting écht, dan pak je met een cashback-app nog een paar procent extra terug. Benieuwd welke apps daarvoor geschikt zijn? wij zetten 5 cashback apps voor je op een rij.
Wat een nepkorting je in de praktijk kost
Het gaat vaak om meer geld dan je denkt. Stel: een televisie van 800 euro krijgt het label 'nu 20 procent korting', maar de werkelijke korting ten opzichte van de prijs van een maand geleden is maar 5 procent. Dan betaal je alsnog zo'n 120 euro meer dan je zou doen bij een écht vergelijkbare aanbieding. Op één aankoop lijkt dat misschien mee te vallen, maar wie tijdens Black Friday drie of vier producten koopt, kan zo honderden euro's extra betalen zonder dat het ooit als 'duur' aanvoelt. Dat is precies waarom deze schijnkortingen zo effectief zijn: het voelt als een koopje, ook als het dat niet is.
Bij deze winkels let je extra goed op
Uit het onderzoek van de Consumentenbond kwamen een paar namen steeds terug. Amazon.nl werd genoemd vanwege doorgestreepte adviesprijzen die zelden overeenkwamen met een eerder gehanteerde verkoopprijs, en bij Wehkamp zat het probleem in een bijgeleverd extraatje dat de totaalprijs tijdens de 'aanbieding' juist opstuwde. Dat betekent niet dat je deze winkels per se moet mijden, maar wel dat je er net iets kritischer checkt of de 'van-prijs' overeenkomt met de prijsgeschiedenis. Dit soort schijnkortingen is precies waarom je bij online shoppen vaker meer betaalt dan nodig is, zoals je ook leest in dit artikel over te veel betalen bij online shoppen. Black Friday is daar geen uitzondering op, eerder een piekmoment.
Dit doe je al in oktober, voordat de drukte begint
Begin niet pas op 27 november met kijken. Maak nu al een lijst van de producten die je echt wilt, en zet daar vandaag nog de huidige prijs bij. Dan heb je een eigen referentiepunt, los van wat een webshop je straks op het scherm laat zien. Stel voor je top drie aankopen een prijsalert in, zodat je automatisch een seintje krijgt zodra de prijs écht zakt. En check in de week van Black Friday zelf nog één keer de prijsgeschiedenis, want de grootste schijnkortingen duiken meestal precies op de dag zelf op, wanneer de drukte en tijdsdruk het hoogst zijn. Zo sta je in november niet voor een verrassing, maar doe je een berekende aankoop.