Je energierekening houd je waarschijnlijk scherp in de gaten. Je waterrekening ligt waarschijnlijk ongeopend in een la. Toch gaat er in een gemiddeld Nederlands huishouden 275 liter water per dag doorheen, zo'n 129 liter per persoon. Dat water komt niet gratis uit de kraan: het wordt gezuiverd, opgepompt en vaak ook nog verwarmd. Met een paar simpele aanpassingen bespaar je duizenden liters per jaar, zonder dat je iets inlevert aan comfort.
Je douche en toilet zijn de grootste boosdoeners
Het toilet en de douche samen zijn verantwoordelijk voor het grootste deel van je waterverbruik binnen. Eén keer doortrekken kost ongeveer 6 liter, en opgeteld over de dag komt dat neer op ruim 30 liter per persoon. Een gemiddelde douchebeurt is nog fors duurder: die kost je ruim 71 liter. Bij elkaar gaat dus het grootste deel van je waterverbruik op aan twee dingen die je dagelijks zonder nadenken doet.
Het verschil met bijvoorbeeld de vaatwasser of de wasmachine is dat douchen en doortrekken gewoontegedrag zijn. Je staat er niet bij stil hoeveel het kost, en dat is precies waar de besparing ligt: niet in dure apparaten, maar in kleine aanpassingen van wat je toch al dagelijks doet.
Vijf minuten douchen scheelt meer dan je denkt
Het advies van Milieu Centraal is simpel: douche maximaal vijf minuten. Dat is makkelijker gezegd dan gedaan als je er geen zicht op hebt, maar een zandloper in de douchecabine of gewoon een wekker op je telefoon werkt al. Ga je van negen naar vijf minuten, dan scheelt dat op jaarbasis duizenden liters warm water. En warm water betekent ook gas of stroom om het op te warmen, dus die besparing komt bovenop wat je al doet om je energierekening omlaag te brengen.
Een waterbesparende douchekop is de snelste investering die je kunt doen. Die kost meestal minder dan 25 euro, is in tien minuten gemonteerd en je merkt het verschil in de douche nauwelijks: de waterdruk blijft prettig, maar er stroomt per minuut minder water doorheen. Bij een douchebeurt van vijf minuten scheelt dat zomaar 20 liter.
Je wasmachine en vaatwasser slimmer vullen
Een wasmachine draait standaard met ongeveer 60 liter water per beurt, of de trommel nou halfvol of helemaal vol zit. Wacht dus tot je machine echt vol is voordat je hem aanzet. Wassen op 40 graden is voor de meeste was ook ruim voldoende: je kleding wordt er echt niet minder schoon van, en je bespaart stroom op het verwarmen van het water.
Hetzelfde geldt voor de vaatwasser. Kleine beurten draai je beter gewoon met de hand af, want een halfvolle vaatwasser gebruikt bijna net zoveel water als een volle. Dit soort gewoontes tellen op: ze passen naast de vijf gewoontes die je energieverbruik direct verlagen en kosten je geen moeite, alleen een beetje discipline.
Regenwater opvangen voor tuin en toilet
Een regenwaterton of -zak in de kruipruimte vang je overtollig regenwater op en gebruik je voor de tuin, de wasmachine of het doortrekken van het toilet. Vooral in de tuin is dat slim: regenwater is kalkvrij, dus je planten groeien er beter op dan op kraanwater. Onderzoekers van KWR Water Research Institute rekenden uit dat je de vraag naar drinkwater binnen een huishouden met 45 tot 50 procent kunt verlagen zonder dat je iets aan comfort inlevert. Dat laat zien hoeveel ruimte er eigenlijk nog zit tussen wat we nu verbruiken en wat nodig is.
Je hoeft niet meteen te investeren in een duur systeem met leidingen door het hele huis. Een simpele opvangton van 20 euro bij de tuincentrum doet al het grootste deel van het werk, zeker als je een beetje tuin hebt om te besproeien.
Wat die liters je in euro's kosten
Drinkwater is in Nederland relatief goedkoop, dus de besparing op je waterrekening alleen valt vaak lager uit dan je zou hopen. De echte winst zit in het warme water. Elke liter die je opwarmt voor de douche of de wasmachine kost gas of stroom, en dat tikt wel aan. Ga je van negen naar vijf minuten douchen, dan bespaar je niet alleen water maar ook op je gasrekening, en dat is meteen zichtbaar op je jaarafrekening.
Reken het voor jezelf maar eens door: een gezin van vier dat gemiddeld een paar minuten korter doucht, een vollere wasmachine draait en de vaatwasser niet halfleeg aanzet, bespaart al snel enkele tientjes per maand. Dat is geen bedrag waar je rijk van wordt, maar het is ook geen moeite die ertegenop weegt. Je doet het namelijk toch al, alleen nu iets bewuster.
Dit is de besparing die je dit weekend al kunt starten
Onderzoekers van de Universiteit van Amsterdam bekeken een Amerikaans experiment onder 10.000 huishoudens en zagen dat gezinnen na een paar maanden gemiddeld 2.000 liter minder water gebruikten, puur door informatie, motiverende berichten en praktische tips te krijgen. Geen nieuwe apparaten, geen verbouwing: alleen bewustwording van wat je eigenlijk verbruikt zorgde al voor een flinke daling.
Dat is precies waarom deze besparing zo laagdrempelig is. Je hoeft geen nieuwe keuken of badkamer te kopen. Zet deze week een zandloper in de douche, wacht met de wasmachine tot hij vol is, en kijk na een maand terug naar je waterrekening. De kans is groot dat je verrast bent hoeveel verschil die kleine gewoontes maken, net zoals dat geldt voor je slimme thermostaat op de verwarming.